De waardendialoog

De waardendialoog kan helpen om plannen en projecten af te stemmen op de wensen en behoeften van de belanghebbenden en betrokkenen. Ook helpt deze methode om het gesprek te voeren over de juiste onderwerpen.

Stap 1 Toekennen van scores aan waarden

Elke waarde krijgt een score tussen 1 en 10. Deze score is geen rapportcijfer, maar geeft aan hoe belangrijk mensen de waarde vinden of in welke mate ze deze waarde ervaren. Dit maakt zichtbaar hoe de waarden ten opzichte van elkaar staan. Het is belangrijk te beseffen dat dit model niet is bedoeld om een oordeel te geven. Het belang ligt niet in de uitkomst, maar in het gesprek dat mensen hier met elkaar over hebben.

In het schema zijn de waarden vanuit de Zeister Omgevingsvisie(Verwijst naar een externe website) als voorbeeld ingevuld. Deze waarden zijn van belang voor onze gemeente en moeten als dat kan in een project een plaats hebben. Daarnaast kunnen ook andere waarden meetellen bij een project.

Voorbeeld schema toekennen van scores

Scroll de tabel horizontaal om meer te zien
Waarden Beschrijving Score Uitleg score
1. Duurzaamheid          
2. Groen    
3. Cultuur en historie        
4. Identiteit        
5. Toegankelijkheid          
6. Dorpse waarden        
7. Enzovoort      

Stap 2 Teken de waarden in het spinnenweb

Zodra alle waarden een score hebben gekregen, komen de punten op de assen van het spinnenweb. Door de scores met elkaar te verbinden, wordt zichtbaar hoe de waarden meetellen.

Stap 3 Ga het gesprek aan

Bespreek wat het spinnenweb laat zien en vergelijk eventueel verschillende spinnenwebben met elkaar. Dit gesprek geeft waardevolle inzichten in hoe mensen de waarden beleven en welke overeenkomsten of verschillen er zijn. Er zijn verschillende manieren om het spinnenweb te gebruiken in gesprekken.  

Enkele voorbeelden van toepassingen 

  • Onderlinge verschillen bespreken. Deze methode is geschikt om te onderzoeken of het ruimtelijke project aansluit bij wat de deelnemers belangrijk vinden. Iedereen geeft zelf een score aan elke waarde en vult het eigen spinnenweb in. Door de spinnenwebben naast elkaar te leggen kunnen deelnemers met elkaar praten over de verschillen.
  • De huidige situatie vergelijken met de ideale situatie. Deze aanpak is nuttig om te bepalen hoe het ruimtelijke initiatief kan verbeteren. In de eerste ronde geeft elke deelnemer voor elke waarde een score voor de ideale of gewenste situatie en vult deze in het spinnenweb in. In de tweede ronde krijgt elke waarde een score voor de huidige situatie. Deze vullen deelnemers in een andere kleur in hetzelfde spinnenweb in. Nu zijn er 2 tekeningen in het spinnenweb zichtbaar. Zo is te zien welke waarden meer aandacht verdienen in de praktijk.
  • Ruimtelijke ontwikkelingen naast elkaar leggen om elkaar te inspireren of helpen verbeteren. Bij deze methode geven deelnemers voor elk ruimtelijk project een score aan de verschillende waarden. Elke deelnemer vult een spinnenweb in voor het initiatief dat hij of zij beoordeelt. Door de verschillende spinnenwebben naast elkaar te leggen kunnen deelnemers ze vergelijken. Dit kan leiden tot een gesprek waarin de deelnemers van elkaar leren. Ook kunnen ze ideeën met elkaar delen over het verbeteren of verder ontwikkelen van de ruimtelijke projecten.